Wat is een depressie?

Een depressie is een verzameling van symptomen, waarbij centraal staan: een verlaagde, sombere stemming, verlies van energie en initiatief, vermoeidheid en sociaal terugtrekgedrag. Naast deze symptomen kan er een scala aan klachten zijn. Iedereen voelt zich wel eens moe, somber en lusteloos, heel normale klachten die optreden als reactie op tegenvallers, verlies en andere vervelende gebeurtenissen in het leven.

als reactie op tegenvallers, verlies en andere vervelende gebeurtenissen in het leven. Vaak gaat het om en relatief kortdurende periode in tegenstelling tot een depressie, die meer is dan alleen een sombere stemming en ook vaak veel langer duurt.

Hoe vaak komt een depressie voor?

Een op de vijf mensen maakt tijdens zijn leven een depressie door. Momenteel zijn er ongeveer een miljoen mensen die een depressie hebben. Tien procent van de mannen en twintig procent van de vrouwen maken in hun leven een depressie door. Dat verschil heeft te maken met dat vrouwen eerder hulp zoeken en mannen

eerder geneigd zij om de depressie weg te drinken, meer mannen dan vrouwen zijn aan alcohol verslaafd. De incidentie (aantal nieuwe gevallen per jaar) van depressie tijdens zwangerschap varieert van 8 tot 10 %.

Symptomen

  • depressieve stemming
  • angst
  • formele denkstoornissen (stoornissen van de vorm van het denken)
  • inhoudelijke denkstoornissen
  • sociaal terugtrekgedrag, verlies van interesse in de omgeving
  • anhedonie
  • psychomotore agitatie of remming onrustig of juist geremd gedrag
  • verminderde productiviteit
  • suïcidaliteit
  • huilbuien
  • eetstoornissen
  • slaapstoornissen
  • seksuele stoornissen
  • lichamelijke klachten

In 10 à 15% van de depressies is er sprake van psychotische kenmerken, d.w.z. er is een gestoorde toetsing van de realiteit. Dit uit zich in een psychotische depressie meestal in wanen (oncorrigeerbare gedachtedwalingen). Meestal is de inhoud van die wanen in overeenstemming met de depressieve stemming (stemmingscongruent): de thema’s staan in het teken van persoonlijke tekortkomingen, falen, schuld, dood, straf of nihilisme. Vroeger werd een dergelijke psychotische depressie ook wel een melancholie genoemd.

Verloop

Een depressie kan geleidelijk ontstaan, maar ook acuut, d.w.z. van het ene op het andere moment. Zonder behandeling kan een depressie na enkele weken weer overgaan, soms kan het maanden of jaren duren. Gemiddeld duurt een niet behandelde depressie vier tot zes maanden. Een depressie is soms eenmalig, maar meestal heeft men last van meerdere depressieve episoden.

Oorzaken

Onderzoek heeft uitgewezen dat er bij een depressie sprake is van een verstoring van  de balans van bepaalde stoffen (Serotonine en Noradrenaline) in de hersenen.

Het blijkt dat er ook een erfelijke component van belang is. Kinderen, ouders en broers en zusters van een depressieve persoon hebben een kans van ongeveer 15 % om zelf depressief te worden. Bij mensen die geen naaste familieleden met een depressie hebben, is die kans maar 2 tot 3 %.

Ingrijpende negatieve (echtscheiding, dood, verlies van werk etc.) en positieve gebeurtenissen (krijgen van een kind, promotie) kunnen veel spanning (stress) oproepen. Veel stress bij iemand die er gevoelig voor is, kan leiden tot een depressie.
Het sociale leven is ook van belang bij het ontstaan van een depressie. Als het sociale leven bevredigend is, kan dat bijdragen aan het voorkomen en genezen van een depressie. Met andere woorden van belang is goede vrienden, een stabiele relatie en bevredigend werk of bezigheden.

Naast de genoemde factoren is het verleden (geschiedenis) van grote invloed op hoe iemand denkt, voelt en handelt, wat zijn of haar normen en waarden zijn, hoe hij of zij met zichzelf en anderen omgaat. Met name het leren inslikken van boosheid speelt een belangrijke rol bij het ontwikkelen van een depressie.
Onverwerkte ervaringen uit het verleden leiden onder meer tot het blokkeren van pijnlijke gevoelens die horen bij die ervaringen. Het blokkeren van die pijnlijke gevoelens draagt ook weer bij tot het ontstaan van een depressie.

  • Stemmingsstoornis door een middel.
    • Sommige medicijnen (bijvoorbeeld sommige medicijnen tegen een hoge bloeddruk en slaapmiddelen) en diverse drugs (bijvoorbeeld alcohol, amfetamine en cocaïne) kunnen een depressie (en een manie) veroorzaken.
  • Stemmingsstoornis door een somatische aandoening.
    • Sommige lichamelijke aandoeningen (bijvoorbeeld hersenbloeding en schildklieraandoeningen) kunnen een depressie (en een manie) veroorzaken.

Behandeling

Onderzoek heeft uitgewezen dat de combinatie van medicatie en psychotherapie de beste resultaten bij de behandeling van een depressie geeft.
Medicatie bestaat meestal voornamelijk uit een antidepressivum, soms wordt (tijdelijk) een benzodiazepine voorgeschreven tegen de angst en het slechte slapen. Als het antidepressivum na circa zes weken geen effect heeft wordt vaak overgeschakeld naar een ander antidepressivum.

Bij een psychotische depressie wordt naast het antidepressivum een antipsychoticum gegeven.
Bij therapieresistente depressies kan aan het antidepressivum Lithium worden toegevoegd. In sommige gevallen wordt Elektroconvulsietherapie (ECT) toegepast.

Contact ons